AML Radar nr 2: UE dopina zasady należytej staranności, USA wycofują projekty dla portfeli kryptowalut

Unia dopina szczegółowe zasady należytej staranności, a USA wycofują projekty przepisów o portfelach kryptowalut. W tym wydaniu także kara dla Modulr, działającego też w Polsce, i sieć A7, która ukrywała lokalizację przez VPN.

Najważniejsze

1. Modulr: 722 tys. euro kary za monitoring zostawiony partnerom

30 września holenderski bank centralny ukarał instytucję pieniądza elektronicznego Modulr Finance kwotą 722 160 euro. W latach 2023–2024 Modulr zostawiał monitorowanie klientów w dużej mierze firmom partnerskim, w tym dostawcom kryptoaktywów, przez które ci klienci do niego trafiali. Bardzo wysokie wpływy przechodziły bez wyjaśnienia źródła środków. Modulr działa w Polsce na podstawie notyfikacji w KNF.

Co to znaczy: monitoring można powierzyć partnerowi, ale odpowiedzialności za niego nie. Dotyczy to także instytucji w Polsce, które przyjmują klientów przez agentów i partnerów.

Źródło: DNB, 5.10.2026

2. RTS o należytej staranności: co zmieniły konsultacje

1 października AMLA przekazała Komisji Europejskiej trzy projekty RTS: o należytej staranności, o odróżnianiu relacji gospodarczej od transakcji okazjonalnej i o wymogach dla grup. Wiążą dopiero po przyjęciu przez Komisję i publikacji. Po 325 odpowiedziach w konsultacjach RTS o należytej staranności:

nie jest listą kontrolną — zakres zbieranych informacji ma odpowiadać ryzyku;
dopuszcza ręczne sprawdzanie PEP i list sankcyjnych zamiast narzędzi automatycznych, o ile jest skuteczne;
nie ma już definicji złożonej struktury, która z automatu uruchamiała obowiązkowe środki — strukturę ocenia instytucja;
zostawia obecne narzędzia zdalnej weryfikacji jako rozwiązanie zastępcze, gdy nie da się użyć sposobów z AMLR, a narzędzie spełnia minimalne wymogi;
przenosi uproszczone środki dla rachunków zbiorczych do przyszłych wytycznych.

AMLA odrzuciła automatyczne uproszczone środki dla wybranych sektorów i produktów, dłuższe okresy aktualizacji danych i przesiewanie sankcyjne zależne od poziomu ryzyka.

Co to znaczy: RTS o należytej staranności zacznie się stosować sześć miesięcy po wejściu w życie, a maksymalne okresy aktualizacji danych dotychczasowych klientów — rok i pięć lat — liczą się od dnia wejścia w życie.

Źródła: AMLA, 1.10.2026 · Raport końcowy RTS o należytej staranności

3. Sieć A7: 17 mld USD przez pośredników, logowanie przez VPN

1 października OFAC uznał rosyjską sieć płatniczą A7 za znaczącą międzynarodową organizację przestępczą. Według Departamentu Skarbu jej spółki-pośrednicy przeprowadziły od stycznia 2025 r. do czerwca 2026 r. ponad 17 mld USD, a pracownicy A7 logowali się do ich rachunków przez własne VPN, ukrywając lokalizację.

Co to znaczy: spółki A7 są na liście UE od lipca 2025 r., więc zamrożenie już nas obowiązuje; ta sprawa pokazuje, że przy VPN sam adres IP lokalizacji nie ujawni.

Źródło: Departament Skarbu USA, 1.10.2026

Krótko

Polska. Rządowa nowelizacja ustawy AML, z nowymi zasadami dostępu do CRBR, ma numer druku 3163; 5.10 skierowano ją do pierwszego czytania. Sejm
Polska. Od 20.10 notariusze podają w raportach do GIIF o transakcjach ponadprogowych szczegółowy rodzaj budynku mieszkalnego (komunikat nr 117). GIIF
Polska. W śledztwie dotyczącym Collegium Humanum CBA i Straż Graniczna zatrzymały 29.09 jedenaście osób; zarzuty obejmują m.in. pranie pieniędzy. Postępowanie trwa. Polsat News
UE. AMLA zbiera do 18.10 zgłoszenia na warsztaty o uproszczonych środkach należytej staranności — wnioski posłużą do jej wytycznych. AMLA
UE — płatności. EPC do 10.12 konsultuje regulamin FRIDA, systemu wymiany danych o oszustwach w przelewach — PSR będzie wymagać od dostawców usług płatniczych udziału w takiej wymianie. EPC
Wielka Brytania. Sąd w Bolton skazał członków grupy, która w walizkach na lotach do Dubaju wywiozła prawie 30 mln GBP gotówki; pomagała pracownica odprawy (2.10). NCA
USA. FinCEN wycofał projekty przepisów o portfelach niehostowanych i o mikserach kryptowalut (5.10). FinCEN
Terroryzm i jego finansowanie. USA i Francja rozbiły sieć, która od 2020 r. zbierała dla Hamasu pieniądze na rzekomą pomoc humanitarną — ponad 1,7 mln USD, także w kryptowalutach (2.10). Postępowania trwają. DOJ · OFAC
Kary i wyroki. FINMA odebrała Julius Bär 10 mln CHF zysku i podniosła wymóg kapitałowy o 250 mln CHF, m.in. za nieuprawnione wyjątki od zasad KYC przy klientach powiązanych z rosyjskimi PEP (29.09). Decyzja nieprawomocna. FINMA

Zmiany na listach sankcyjnych

Nazwy podaję w pisowni z list — w takiej postaci szukają ich systemy.

UE. Od 29.09 do 6.10 nie znaleźliśmy nowych aktów Rady. Reżim za rosyjskie działania destabilizujące — ostatni wpis 24.09: Xenia Fedorova, była szefowa RT France — wygasa 9.10, chyba że Rada go przedłuży. Rada UE, 24.09 · Rada UE, 3.10.2025
ONZ. 28.09 komitet ds. ISIL i Al-Kaidy zmienił wpis Khatiba Jama'at al-Tawhid wal-Jihad (KTJ); bez nowych wpisów i skreśleń. ONZ, SC/16465
USA (OFAC). Ok. 100 nowych wpisów i ok. 130 skreśleń (125 przy porządkowaniu listy 5.10). Nowa m.in. niemiecka Tech-Trade International Impex GmbH — na listach UE i UK jej nie ma. 5.10 OFAC ostrzegł zagraniczne banki obsługujące Iran. OFAC · Iran, 1.10
Wielka Brytania. 1.10: 29 nowych wpisów w reżimie rosyjskim, m.in. Novatek Gas and Power Asia Pte Ltd — tej spółki nie ma na listach UE, OFAC i MSWiA; 2.10 dwa kolejne statki. UK Sanctions List
Polska. Lista MSWiA bez zmian od maja, listy GIIF bez zmian. Projekt ustawy o środkach ograniczających (druk nr 3003) czeka na sprawozdanie komisji. MSWiA · Druk nr 3003

Na co czekamy

26–30.10 — FATF, posiedzenie plenarne: możliwe zmiany list państw, a za nimi unijnej listy państw wysokiego ryzyka. FATF
8–11.12 — MONEYVAL, posiedzenie plenarne: Polska jest w procedurze wzmocnionej (CEP), w maju przyjęto jej pierwszy raport z postępów. MONEYVAL

Na koniec

Czy złożona struktura własności podnosi u nas ryzyko klienta z automatu, czy oceniamy ją za każdym razem osobno?

Agnieszka Czaja

Przegląd ma charakter informacyjny i ekspercki. Nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie. Stan na 6 października 2026 r.; źródło przy każdej pozycji.