AML Radar nr 3: pranie „w skali przemysłowej” w Szwecji — część przelewów trafiała do Polski

Szwedzka FIU opisuje pranie pieniędzy „w skali przemysłowej”, a Polska jest wśród krajów, do których trafiały przelewy. BaFin po raz trzeci wyznacza Deutsche Bankowi terminy naprawy monitoringu, a USA luzują sankcje na rosyjski olej napędowy.

Najważniejsze

1. Szwecja: pranie „w skali przemysłowej”, przelewy także do Polski

Szwedzka jednostka analityki finansowej opisała w październiku schemat rosyjskojęzycznej przestępczości zorganizowanej: spółki-słupy wystawiają spółkom, głównie budowlanym, fałszywe faktury, a pieniądze wracają m.in. gotówką na wypłaty za pracę na czarno. We wspólnej operacji z bankami przeanalizowano podejrzane transakcje na 2,9 mld koron; wśród największych odbiorców przelewów zagranicznych są Litwa, Polska, Irlandia i Wielka Brytania.

Co to znaczy: przelewy od szwedzkich spółek mogą być końcem takiego łańcucha; FIU pisze też, że przejęcie spółki z dobrą historią przez zmianę zarządu banki zauważają za późno.

Źródło: Finanspolisen — „Den ryska organiserade brottslighetens systematiska penningtvätt fortgår”, październik 2026

2. BaFin po raz trzeci wyznacza Deutsche Bankowi terminy naprawy monitoringu

BaFin wyznaczył Deutsche Bank AG nowe terminy usunięcia braków w systemach monitorowania transakcji; decyzja z 15.09 jest prawomocna od 6.10. Aktualizuje nakazy z 2021 i 2023 r., bo przebudowa monitoringu po zmianie wymagań technicznych częściowo wymagała nowych terminów; bank działa w Polsce na podstawie notyfikacji od 2004 r.

Co to znaczy: przebudowa systemu monitoringu sama nie zamyka braków — w Deutsche Banku wymusiła nowe terminy ich usunięcia.

Źródło: BaFin — „Deutsche Bank AG: Bafin ordnet neue Fristen zur Mängelbeseitigung an”, 9.10.2026 · KNF — wyszukiwarka podmiotów

3. USA luzują sankcje na rosyjski olej napędowy i obejmują nimi Trybunał

9.10 OFAC zezwolił licencją generalną nr 135 na transakcje związane ze sprzedażą, dostawą, rozładunkiem i importem rosyjskiego oleju napędowego do 7.04.2027 — bez obciążania rachunków Banku Rosji, Funduszu Dobrobytu Narodowego i Ministerstwa Finansów. Tego dnia na listę SDN trafił Międzynarodowy Trybunał Karny; licencja nr 13 dopuszcza do 7.04.2027 jego bieżące działanie, w tym wpłaty państw-stron, także Polski.

Co to znaczy: sankcje UE w tym czasie się nie zmieniły, więc przy płatnościach w dolarach o tym, co wolno, decydują teraz dwa różne zestawy zasad.

Źródło: OFAC — licencja nr 135 · OFAC — Trybunał i licencje nr 13–16, 9.10.2026

Krótko

Polska. Nowelizacja ustawy AML (druk nr 3163) przeszła 9.10 pierwsze czytanie i trafiła do sejmowej komisji finansów publicznych. Sejm
Polska. Poselski projekt ustawy o rynku kryptoaktywów, złożony w czerwcu, dostał 6.10 numer druku 3173; pierwszego czytania jeszcze nie wyznaczono. Sejm
Polska. GIIF wznawia bezpłatne szkolenia online: 25.11 o krajowej i ponadnarodowej ocenie ryzyka, 1.12 o środkach ograniczających i krajach wysokiego ryzyka (komunikat nr 118). GIIF
UE. Hennie Verbeek-Kusters z zarządu AMLA nazwała w Londynie zapobieganie „cichym sukcesem” AML; AMLA do 3.11 konsultuje projekt RTS o centralnej bazie danych, którą zasilają nadzorcy. AMLA · konsultacje
UE. W 2025 r. holenderska FIU uznała za podejrzane 2494 transakcje związane z sankcjami — m.in. tranzyt przez kraje trzecie i płatności przez podmioty trzecie (komunikat z 6.10). FIU-Nederland
Ochrona danych. Rzecznik generalna TSUE uznała 8.10, że jednostki analityki finansowej przetwarzają dane według dyrektywy 2016/680 o ochronie danych w sprawach karnych; wyroku jeszcze nie ma. TSUE, C-222/25
Kary i wyroki. Amerykański nadzorca OCC ukarał 8.10 American Express National Bank kwotą 350 mln USD: przez dekadę bank za późno wychwytywał i niewystarczająco zgłaszał podejrzane pranie przez handel — ok. 13 mld USD. OCC

Zmiany na listach sankcyjnych

Nazwy podaję w pisowni z list — w takiej postaci szukają ich systemy.

UE. 8.10 Rada przedłużyła do 9.10.2027 reżim za rosyjskie działania destabilizujące; obejmuje 80 osób i 20 podmiotów. Nowych wpisów nie znaleźliśmy. Rada UE
ONZ. 5.10 komitet ds. Iraku skreślił szwajcarską spółkę LOGARCHEO S.A. (IQe.200); w plikach list UE i OFAC nadal figuruje. ONZ, SC/16468
USA (OFAC). Ok. 56 nowych wpisów i 3 skreślenia. 8.10 irańska flota cieni: 22 statki, 27 podmiotów i 6 osób, m.in. z Indii, Turcji, ZEA, Chin i Wielkiej Brytanii; 9.10 Trybunał (wyżej). OFAC, 8.10
Wielka Brytania. 8.10: 38 wpisów w reżimie rosyjskim, m.in. ZARUBEZHNEFT JSC, JSC INK-CAPITAL, bank STOLICHNY KREDIT i XELTOX ENTERPRISES LTD (Cryptomus, Heleket) — tych nazw nie ma na listach UE, OFAC i MSWiA. Gov.uk · UK Sanctions List
Polska. Lista MSWiA bez zmian od maja, listy GIIF bez zmian. MSWiA

Na co czekamy

26–30.10 — FATF, posiedzenie plenarne: możliwe zmiany list państw, a za nimi unijnej listy państw wysokiego ryzyka. FATF
8–11.12 — MONEYVAL, posiedzenie plenarne: Polska jest w procedurze wzmocnionej (CEP). MONEYVAL

Na koniec

Czy zmiana zarządu u klienta-spółki coś u nas uruchamia w monitoringu transakcji, czy zostaje tylko w danych KYC?

Agnieszka Czaja

Przegląd ma charakter informacyjny i ekspercki. Nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie. Stan na 12 października 2026 r.; źródło przy każdej pozycji.