AML Radar nr 4: kary KNF po latach — NSA jedną uchyla, KNF drugą utrzymuje

NSA uchylił karę KNF, bo liczy się moment powstania obowiązku u klienta, nie data kontroli. Dwa tygodnie później KNF utrzymała w innej sprawie 1,4 mln zł kary po kontroli z 2019 r., a UE dopisała do sankcji 1569 pozycji naraz.

Najważniejsze

1. Kary KNF po latach: NSA jedną uchyla, KNF drugą utrzymuje

10.09 NSA prawomocnie uchylił karę KNF dla banku za brak identyfikacji beneficjentów części klientów: to jednorazowe ustalenie danych, a nie obowiązek ciągły, więc przedawnienie biegnie od zaniechania. Sprawa wraca do KNF.

Co to znaczy: przy starszych relacjach o naruszeniu rozstrzyga moment powstania obowiązku u konkretnego klienta, a nie data kontroli.

W innej sprawie od kontroli do utrzymania kary minęło ponad siedem lat: według raportu banku 25.09 KNF utrzymała 1,4 mln zł kary bankowi spółdzielczemu; bank rozważa skargę do WSA.

Źródło: NSA, II GSK 1244/23 · raport bieżący banku 4/2026

2. UE: 1569 nowych wpisów sankcyjnych naraz

12.10 Rada UE dopisała do sankcji wobec Rosji 826 spółek z rządowej listy rosyjskiego kompleksu zbrojeniowego i 743 ich prezesów — według Komisji to największy pojedynczy zestaw wpisów w historii UE. Zamrożenie środków i zakaz ich udostępniania obowiązują od dnia publikacji, 12.10.

Co to znaczy: ponad tysiąc nazw w transliteracji z cyrylicy to test dla filtrów sankcyjnych — i na pominięcia, i na fałszywe trafienia przy ponownym sprawdzeniu bazy klientów.

Źródło: Dz.Urz. UE — rozporządzenie wykonawcze 2026/2281 · Komisja Europejska, 12.10.2026

3. Kantory na tajny kod: 337 mln zł z oszustw inwestycyjnych

19.10 ABW poinformowała o rozbiciu grupy, która prała pieniądze z oszustw na platformach transakcyjnych i w kryptowalutach — transakcje na ponad 337 mln zł maskowano operacjami w kantorach i fikcyjnymi zakupami złota. Według prokuratury cytowanej przez PAP kantory przyjmowały gotówkę na tajny kod, z pominięciem procedur AML, a część zatrzymanych usłyszała zarzut niezawiadomienia GIIF; śledztwo trwa.

Co to znaczy: niezawiadomienie GIIF jest tu zarzutem karnym wobec konkretnych osób, a nie tylko uchybieniem instytucji.

Źródło: ABW, 19.10.2026 · PAP w Bankier.pl

Krótko

Polska. Według KAS spółka wystawiła 293 fikcyjne faktury na ponad 18 mln zł, posługując się m.in. danymi osób bezdomnych; ponad 2 mln zł wyprowadziła bankomatami i przez wirtualny kantor (15.10). KAS
UE. TSUE (sankcje wobec Jemenu): środki udostępnia się pośrednio osobie z listy, gdy obiektywne dowody wskazują na dostatecznie realne ryzyko, że z nich skorzysta (C-842/24, 15.10). TSUE
UE. Duńska FIU: w 2024 r. ok. trzy na cztery fikcyjne faktury opłacono na wirtualne IBAN — numer wygląda jak duński, a rachunek jest u zagranicznego dostawcy (raport z 2025 r.). FIU Danii
UE. W Holandii biuro rachunkowe jest podejrzewane o wypranie 38 mln euro przez fałszywe faktury, a część z nich trafiła do dotowanej przez Amsterdam fundacji dla młodzieży; fundacja twierdzi, że formalnie nie jest podejrzana (Telegraaf, 14.10). Taxlive za De Telegraaf · OM, 2.06
Wielka Brytania. Kolejny wyrok (12.10) w sprawie 266 mln GBP, które spółka z Bradford zamieniała na złoto wywożone do Dubaju na fałszywych fakturach; bank tej spółki, NatWest, skazano w 2021 r. na grzywnę za braki w monitoringu. Policja West Yorkshire · FCA
USA. Bank of America: 1,2 mld USD kary od FinCEN, w tym zaliczone 750 mln od OCC; OFAC wskazał m.in. regułę, która sama wygaszała alerty o kryteriach uznanych wcześniej za fałszywy alarm (13.10). Departament Skarbu USA · OFAC
Terroryzm i jego finansowanie. W Londynie 20 lat dla Norwega za spisek w celu zabójstwa; zlecenie policja wiąże z siecią Foxtrot, zasugerowano 25 000 euro, a pieniądze w nieujawnionej kwocie odebrał pod wskazanym adresem (16.10). CTP
Ochrona danych. NSA (18.09): przepisy AML uzasadniają przechowywanie tylko danych objętych konkretnym obowiązkiem — bank, który odmówił kredytu, musi wskazać, jakich danych i dlaczego. NSA, III OSK 103/24
Kary i wyroki. SEB (notyfikowany w Polsce) za działalność za granicą: 33 mln USD kary w Nowym Jorku za zaległości w monitoringu spółek bałtyckich i nakazy duńskiego nadzorcy z 29.09 wobec oddziału w Danii. NYDFS · Finanstilsynet

Zmiany na listach sankcyjnych

Nazwy podaję w pisowni z list — w takiej postaci szukają ich systemy.

UE. 12–15.10 ok. 1665 wpisów: poza 1569 (wyżej) m.in. 77 osób za „wybory” do Dumy i United Stream LLC za omijanie sankcji. Skreślony z reżimu białoruskiego Mikail Safarbekovich GUTSERIEV nadal figuruje w rosyjskim reżimie UE jako Mikhail Safarbekovich GUTSERIEV. Dz.Urz. UE, 2026/2333 · 2026/2313
ONZ. 15.10 komitet ds. ISIL i Al-Kaidy zmienił trzy wpisy, m.in. TEHRIK-E TALIBAN PAKISTAN (TTP); nowych wpisów i skreśleń nie było. ONZ, SC/16480
USA (OFAC). Ok. 42 nowe wpisy: 13.10 sieć kartelu Cartel del Noreste, 15.10 irańskie sieci finansowe i kubański BANCO INTERNACIONAL DE COMERCIO S.A.; 14.10 skreślony RODRIGUEZ GOMEZ, Jorge Jesus — nie ma go też na listach UE i UK. OFAC, 15.10 · OFAC, 14.10
Wielka Brytania. 12.10 dwie osoby w reżimie irańskim: BAZGHANDI Ruhollah i JAKKI Shahram — obie są też na liście OFAC. Gov.uk
Polska. Lista MSWiA bez zmian od 26.05, listy GIIF bez zmian. MSWiA

Na co czekamy

26–30.10 — FATF, posiedzenie plenarne: możliwe zmiany list państw, a za nimi unijnej listy państw wysokiego ryzyka. FATF
8–11.12 — MONEYVAL, posiedzenie plenarne: Polska jest w procedurze wzmocnionej (CEP). MONEYVAL

Na koniec

Czy w aktach starszych klientów potrafimy pokazać, kiedy ustaliliśmy beneficjenta — a nie tylko, kim on jest?

Agnieszka Czaja

Przegląd ma charakter informacyjny i ekspercki. Nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie. Stan na 19 października 2026 r.; źródło przy każdej pozycji.